Blog 11 – Loslaten van verwachtingen

“Net als het water in de rivier

Stromen we samen naar daar vanaf hier

Vanaf de gletsjer tot aan de zee

Stroomt er van alles met je mee

Stroomt er van alles met je mee

En da’s oké”

Stephanie Struijk ~ De Rivier

 

Ik kende deze zangeres of het liedje niet, maar kwam dit stukje tekst onlangs tegen in de krant. Het deed me denken aan het gevoel dat ik heb bij het leven.

Rivieren beginnen vanuit hun ontstaansbron als een smal stroompje. Hoe verder ze op hun route komen, hoe groter ze worden. Je zou dat kunnen vergelijken met onze geboorte en kindertijd. Van een klein en kwetsbaar mensje ontwikkelen we naar steeds wat meer kunnen, weten, doen en voelen.

Rivieren hebben stukken waarop ze heel rustig en vriendelijk kabbelend voortgaan. Dat zijn de delen in ons leven waarbij we niet echt in de gaten hebben wat er gebeurt, we in een sleur of herhalende patronen terecht zijn gekomen of niet heel actief deelnemen aan ons eigen leven. Op die momenten drijven we maar een beetje mee zonder bewust te zijn. Zo’n rustig gedeelte kan ook een welkome pauze zijn na een heftige periode.

Die heftige perioden zie je eveneens terug in de rivier. Op sommige delen komt het water in een stroomversnelling of stort vanaf een waterval naar een lager gelegen gedeelte. Deze perioden kun je naar je eigen leven vertalen als situaties waarbij je de controle kwijtraakt, verdriet of pijn ervaart, als iets waar je doorheen moet voordat je letterlijk en figuurlijk weer in rustiger vaarwater terecht komt.

Al die tijd dat je vanuit je bron verder stroomt, pik je van alles op en neem je dus een keur aan ervaringen met je mee. Je wordt tijdens het meanderen beïnvloed door wat je op jouw weg tegenkomt. Afhankelijk van welke obstakels je op je pad vindt en hoe je er mee omgaat, zul je jouw rivier als een kabbelende beek, een sterke stroming of misschien een kolkende, overweldigende massa ervaren.

Wanneer je jezelf kan laten meevoeren door de stroom, ongeacht de kracht ervan, dan zul je het leven beter aan kunnen. Geen weerstand bieden, maar accepteren wat er voor je in het verschiet ligt en daar het beste van maken.

De meeste mensen kunnen dat niet in iedere situatie en dat is heel logisch. Meestal raken we overspoeld door emoties en gedachten, we dreigen soms kopje onder te gaan in ons verdriet. Of we razen als die enorme watervallen, omdat we onze frustratie kwijt moeten. En dan…

Onderaan de waterval is er eigenlijk altijd weer een rustiger stuk. Een poel of een meertje waar je weer even op adem kan komen. Regenbogen in het opspattende water. Tijd om de rust en schoonheid weer te ervaren. Op te laden voor wat er nog komen gaat.

En da’s oké…

Blog 10 – Onder de indruk

Ik ben de afgelopen week naar het mooiste dierenpark geweest dat ik tot nu toe heb gezien. De reis er naartoe was zo’n 3,5 uur in de auto, langs een paar drukke verkeersknooppunten. Het betekende heel vroeg in de morgen opstaan (3:00) om rond 9:00 bij het park te zijn. 

Het park zelf was 70 hectare groot (en er werd nog volop bijgebouwd). Er waren prachtige tuinen en paden, heel veel verschillende bomen, planten en bloemen. We zagen de meest uiteenlopende diersoorten in schitterende verblijven waar ze volop konden bewegen. Ik keek mijn ogen uit.

Gelukkig bleven we overnachten in een prachtig appartement dat uitkeek over het verblijf van de tijgers! Wauw!

De volgende dag vroeg wakker door het gekrijs van een pauw. Daardoor zagen we ook de tijgers in actie en daar waren we voor gekomen. Na het ontbijt het resterende deel van dit indrukwekkende park doorgewandeld en toen we alles hadden gezien volgde de terugreis. Het was alweer donker toen we thuis kwamen.

Ik heb twee dagen nodig gehad om hier weer van bij te komen, maar het was het dubbel en dwars waard!

Waarom vertel ik je dit?

Mensen met autisme gaan op een andere manier om met het verwerken van prikkels dan neurotypische (NT) mensen.

Kort samengevat: NT mensen zijn mensen die geen diagnose hebben binnen de neurologie. Zij zijn zegmaar “normaal/gemiddeld” en kunnen over het algemeen goed functioneren in de hedendaagse maatschappij.

Soms vraag ik me weleens af wie er nog in de NT-categorie valt, want we hebben allemaal onze eigen gebruiksaanwijzing of (on)officiële diagnose, maar dat terzijde. 

Prikkelverwerking

Mensen met autisme (maar ook add, adhd, hsp of nah) hebben een andere werking van het brein, waardoor prikkels op een andere manier binnenkomen. Niet elke autist, aadeeehaadeee-er, of persoon met hersenletsel heeft op dezelfde manier last van die prikkelverwerking. 

De grootste overeenkomst is dat prikkels ongefilterd binnenkomen. Dus niet alleen het gesprek dat je zelf voert als je bijvoorbeeld uit eten gaat, maar ook de gesprekken aan de tafels om je heen. Niet alleen geluiden van die gesprekken, maar ook de piepjes en bliepjes van telefoons, het zoemen van de airco, tikken van de borden en bestek, etc. En dit zijn dan alleen nog geluiden…

Daar komen dan ook nog de visuele indrukken bij, geuren, smaken en wat je voelt.

Niet iedereen die last heeft van overprikkeling ervaart de verschillende prikkels even heftig. Soms is het vooral één zintuig dat het meeste oppikt. In sommige gevallen merkt iemand op het moment nauwelijks iets, maar komt dat besef pas later, wanneer je uit die situatie bent. Soms hangt het er ook vanaf of je met bekenden bent, of in een compleet nieuwe situatie. Er zijn dus heel veel factoren die meespelen.

Aanpassen

Dat maakt het lastig om je echt voor te bereiden op zo’n situatie. Het is echt een kwestie van ervaring opdoen, grenzen leren (her)kennen (én aangeven) en voldoende hersteltijd inplannen.

Met name mensen die, net als ik, op latere leeftijd een diagnose hebben gekregen, hebben moeite om hun oude “NT”-gedrag los te laten. Het kost hen daardoor ook vaak extra veel tijd om nieuw gedrag aan te leren, dat past bij hun brein. Het heeft te maken met acceptatie van het feit dat wat je van jongs af aan had aangeleerd, de algemeen geldende norm was. Maar jouw brein en lichaam hebben iets anders nodig, zodat jij zelf goed in je energie blijft én dus beter kunt functioneren.

Voor mij was deze ervaring opnieuw een les in mijn grenzen leren herkennen. Waar ik vroeger “gewoon” doorgegaan zou zijn, “omdat iedereen dat doet”, heb ik nu “gewoon” tijd genomen om bij te komen van alle indrukken en inspanningen. Ik weet nu dat ik dat nodig heb.

Ik vind het nog altijd niet het gemakkelijkste om te accepteren dát ik het nodig heb. Inmiddels ik weet wel dat het beter voor me is om hieraan toe te geven, omdat ik dan weer sneller mijn energie terug heb.